Książka zawiera wnioski i obserwacje oparte na wieloletnim doświadczeniu Autorki w pracy indywidualnej i instytucjonalnej na rzecz ofiar przemocy. Prezentuje problem w sposób interdyscyplinarny z perspektywy teoretycznej i praktycznej, opiera się zwłaszcza na koncepcjach psychologii narracyjnej i psychologii procesu.


Autorka pokazuje subiektywną prawdę zranień i zniewolenia kobiet w bliskich relacjach, która jest skutkiem przemocy psychicznej lub psychicznej i fizycznej. Jest to doświadczenie indywidualne, występujące zwykle jako skutek tzw. przemocy domowej, ale występuje także jako zjawisko zbiorowe, czyli efekt przemocy zanurzonej w kulturze i instytucjach społecznych.

Publikacja dostarcza bogatej wiedzy o psychologicznym i pozapsychologicznym wymiarze przemocy wobec kobiet i pokazuje, dlaczego droga do uwolnienia się kobiet spod kontroli i zniewolenia w przemocowym związku jest trudna. Jest ona powiązana z przemocą społeczną i negatywnymi stereotypami kulturowymi, które na nią przyzwalają albo nawet jej sprzyjają.

Z Wprowadzenia

Celem mojej pracy było zrozumienie i opisanie doświadczenia kobiet doznających przemocy, w tym przede wszystkim przemocy psychicznej. Chciałam poznać wewnętrzną rzeczywistość kobiet, które na co dzień doznają przemocy ze strony partnera w intymnym związku, dowiedzieć się, jak wygląda ich świat z ich punktu widzenia, jaką odgrywają w nim rolę, jakie wartości są dla nich istotne, jak konstruują opowieść o sobie samych. Interesowało mnie, jak zmienia się rozumienie i ocena siebie w trakcie trwania związku i jak ma się ta wewnętrzna opowieść do świata zewnętrznego.

Bohaterka powieści Czarujący mężczyzna, kiedy dowiaduje się z prasy, że jej ukochany (znany polityk) żeni się z inną kobietą, wpada w rozpacz i robi wszystko, by nakłonić go do powrotu. Dalej z kart powieści dowiadujemy się, że ten uroczy facet traktował ją jak przedmiot, upokarzał i bił (Keyes, 2010).

Tehmina Durrani, autorka przetłumaczonej na trzydzieści sześć języków autobiografii Mój pan i władca, nim po trzynastu latach rozstała się z maltretującym ją mężem, kilkakrotnie, po próbach odejścia, wracała z nadzieją, że teraz już wszystko się ułoży (Durrani, 2013).

Znana aktorka Katarzyna Figura w wywiadzie ujawniającym przemoc, jakiej doświadczała ze strony męża, na pierwsze pytanie dziennikarki: „Kasiu, dlaczego teraz odchodzisz od męża?” odpowiada: „Bo nie miałam siły odejść wcześniej…” (Ale to nie film…, 2012).

Dlaczego tak trudno jest odejść – to jedno z pytań, na które próbuję znaleźć odpowiedź. Nie „dlaczego po prostu nie odejdziesz”, „dlaczego one w tym tkwią”, ale właśnie „dlaczego tak trudno jest odejść”. Co dzieje się z kobietami w przemocowych związkach? Jak to jest, że kobiety (również te mądre, wykształcone, niezależne, silne) w takie związki wchodzą i w nich tkwią?

Na początek zajmiemy się nie odpowiedzią na to pytanie, lecz samym pytaniem.

Jak to się dzieje, że gdy dowiadujemy się, iż mężczyzna bije lub upokarza swoją partnerkę, w pierwszym odruchu pytamy: „dlaczego ona nie odejdzie?”, a nie: „dlaczego on to robi?”. Co można powiedzieć o kulturze, w której spontaniczne „nie rozumiem” dotyczy tego, że ktoś nie odchodzi od brutalnego partnera, a nie tego, że partner jest brutalny? Jak to możliwe, że to, iż ktoś upokarza i poniża najbliższą osobę, nie jest niezrozumiałe, natomiast trudność z odejściem od kogoś takiego – jest? Dlaczego w mediach nie spotykamy komentarzy: „wciąż nie mogę zrozumieć, jak on mógł podnieść na nią rękę”, za to bardzo często słyszymy: „dlaczego nie można tak po prostu trzasnąć drzwiami i odejść”? Innymi słowy, w ramach jakiej wizji świata fizyczna lub emocjonalna przemoc jest bardziej zrozumiała niż trudność w opuszczeniu bliskiej relacji, w której doświadczamy przemocy?

Oczywiście przemoc, szczególnie wobec najbliższych, często wywołuje oburzenie. Ale kiedy jest mowa o pozostawaniu w relacjach opartych na przemocy, pierwsze pytanie kieruje się w stronę ofiary. To pytanie rzadko bywa neutralne. Kryje się w nim element przekonania, że „coś z nią jest nie tak”.

Bogna Szymkiewicz

Niebieska czasopismo „Niebieska Linia”

Autor: dr Bogna Szymkiewicz
Liczba stron: 167
Rok wydania: 2016
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
Wydanie: pierwsze
ISBN: 978-83-61538-71-4
Seria: Ścieżki Psychoterapii
Format: 135×205 mm
Cena detaliczna: 35,00 zł